مطالعات شبهه پژوهی

مطالعات شبهه پژوهی

گونه‌شناسی شبهات خلود در عذاب از دید نوصدرائیان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 * سطح 4 حکمت متعالیه، پژوهشگر پژوهشگاه مطالعات اسلامی جامعه الزهرا
2 عضو هیئت علمی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ملایر
چکیده
مسئله خلود در عذاب یکی از مهم‌ترین و چالشی‌ترین مسائل مربوط به معاد و کیفر الهی است. در این میان عده‌ای قائل شدند که خلود در دوزخ، مساوی خلود در عذاب نیست و مخلدین در دوزخ پس از این‌که مدتی عذاب می‌بینند، عذاب با طبع آن‌ها سازگار شده و به عذب تبدیل می‌شود. این افراد شبهات فراوانی به قائلین به عدم تبدیل عذاب به عذب، وارد نمودند که گونه‌شناسی این شبهات از اهمیت فراوانی برخوردار است. از این‌رو در این مقاله که به روش توصیفی- تحلیلی نگاشته شده است، به گونه‌شناسی این شبهات و بیان پاسخ به آن‌ها از دیدگاه نوصدرائیان، پرداخته و مشخص می‌شود که این شبهات به دو دسته کلی شبهات عقلی و نقلی تقسیم می‌گردد. همچنین روشن می‌شود که خلود در عذاب امری قطعی است و با عدل، حکمت، رحمت الهی و سایر آیات قرآن، ناسازگار نیست. بنابراین کفار، مشرکین و منافقین تا ابد در عذاب خواهند ماند و این عذاب هیچ گاه برای آنها به عذب و خوشی تبدیل نمیشود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله العربیة

تصنیف الشکوک حول الخلود فی العذاب من وجهة نظر النوسادریان

نویسندگان العربیة

نعیمة نجمی نجاد 1
یحیی نورمحمدی 2
1 المستوى الرابع فی الحکمة المتعالیة – باحثة فی مرکز الدراسات الإسلامیة، جامعة الزهراء (س) – الکاتبة المسؤولة
2 عضو هیئة التدریس، کلیة الآداب والعلوم الإنسانیة، جامعة ملایر
چکیده العربیة

تُعدّ مسألة الخلود فی العذاب من أهمّ المسائل وأکثرها تحدّیًا فیما یتعلّق بالبعث والعقاب الإلهی. فی تلک الأثناء، اعتقد البعض أنّ الخلود فی الجحیم یختلف عن الخلود فی العذاب، وأنّ من یخلّد فی الجحیم بعد عذابٍ قصیر، یتکیّف العذاب مع طبیعته ویتحوّل إلى عذاب. أثار هؤلاء شکوکًا کثیرة حول من یعتقد أنّ العذاب لا یتحوّل إلى عذاب، وتصنیف هذه الشکوک بالغ الأهمیة. لذلک، یتناول هذا المقال، المکتوب بأسلوب وصفی تحلیلی، تصنیف هذه الشکوک ویقدّم إجاباتٍ علیها من وجهة نظر النّوسدرا، ومن الواضح أنّ هذه الشکوک تنقسم إلى فئتین عامّتین: شکوک عقلیّة وشکوک سردیة. ومن الواضح أیضاً أن الخلود فی العذاب أمر قطعی، ولا یتنافى مع العدل والحکمة والرحمة الإلهیة وغیرها من آیات القرآن الکریم.

کلیدواژه‌ها العربیة

الخلود
الهلاک
التصنیف
الصدریون الجدد
قرآن کریم
نهج‌البلاغه، ترجمه محمد دشتی.
1.      ابن‌عربی، محیی‌الدین، فتوحات مکیه، بیروت: دارالصادر، بی‌تا.
2.      جوادی آملی، عبدالله، ادب قضا در اسلام، اسراء، قم: اسراء، 1391.
3.      جوادی آملی، عبدالله، تفسیر تسنیم، قم: اسراء، 1388 الف.
4.      جوادی آملی، عبدالله، رحیق مختوم شرح حکمت متعالیه، قم: اسراء، 1386.
5.      جوادی آملی، عبدالله، تفسیر موضوعی قرآن کریم (معاد در قرآن ج6)، قم: اسراء، 1388 ب.
6.      ملاصدرا، محمدبن ابراهیم، الحکمة المتعالیه فی الاسفار العقلیة الاربعه، بیروت: دار احیاء التراث العربی، 1981م.
7.      طباطبایى، محمد حسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن‏، قم: اسماعیلیان، 1371.
8.      طباطبایى، محمدحسین، تعالیم اسلام، قم: بوستان کتاب، 1387.
9.      طباطبایى، محمدحسین، حاشیه علی الحکمة المتعالیه، بیروت: دار احیاء التراث العربی، بی‌تا.
10.   مجلسى، محمدباقربن‌محمدتقى، بحارالأنوار، بیروت: دار احیاءالتراث العربی، 1403.
11.    مصباح یزدی، محمدتقی، آموزش عقاید، تهران: شرکت چاپ و نشر بین‌الملل سازمان تبلیغات اسلامی، 1384.
12.    مصباح یزدی، محمدتقی، اخلاق در قرآن، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینیe، 1394 الف.
13.   مصباح یزدی، محمدتقی، انسان‌سازی در قرآن، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینیe، 1393 الف.
14.   مصباح یزدی، محمدتقی، انسان‌شناسی در قرآن، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینیe، 1390 الف.
15.   مصباح یزدی، محمدتقی، به‌سوی او، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینیe، 1390 ب.
16.   مصباح یزدی، محمدتقی، به‌سوی تو، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینیe، 1386.
17.   مصباح یزدی، محمدتقی، پیش‌نیازهای مدیریت اسلام، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینیe، 1394 ب.
18.   مصباح یزدی، محمدتقی، چکیده ای از اندیشه‌های بنیادین اسلام، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینیe، 1393 ب.
19.   مصباح یزدی، محمدتقی، خودشناسی برای خودسازی، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینیe، 1396.
20.   مصباح یزدی، محمدتقی، صهبای حضور، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینیe، 1391.
21.   مصباح یزدی، محمدتقی، نقد و بررسی مکاتب اخلاقی، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینیe، 1394 ج.
22.   مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الإسلامیة، 1371.
23.   مطهری، مرتضی، آشنایی با قرآن، تهران: صدرا، 1402.
24.   مطهری، مرتضی، عدل الهی، تهران: صدرا، 1387 الف.
25.   مطهری، مرتضی، معاد، قم: صدرا، 1387 ب.
26.   مطهری، مرتضی، یادداشت‌های شهید مطهری، تهران: صدرا، 1378.